Росстат кибер-саба түһүүнү бигэргэттэ; хакердар Россия сэриигэ сүтүктэрин туһунан сибидиэнньэлэри кытта 23 ТБ дааннайы уорбуппут дииллэр
«Киберпартизаннар» уонна Silent Crow сэрии сүтүктэрин туһунан файллары уорбуппут дииллэр; Росстат алтынньы 29 — сэтинньи 1 күннэригэр саба түһүүнү бигэргэттэ, ол эрээри тас дьоҥҥо тахсыбытын мэлдьэһэр. Хакердар этиилэрэ бэрэбиэркэлэммэтэхтэр.
Судаарыстыбаннай статистика федеральнай сулууспата (Росстат) баскыһыанньаҕа сайттара бэйэ-бэйэлэрин кытта ситимнээх кибер-саба түһүүгэ түбэспиттэрин биллэрдэ, оттон икки хакер бөлөҕө 23 терабайт дааннайы, ол иһигэр Россия Украинаҕа сэриигэ сүтүктэрин туһунан сибидиэнньэлэри уорбуппут диэтилэр, диэн The Moscow Times уонна «Коммерсант» суруйаллар.
Туох буолла
- Росстат сүрүн сайтыгар уонна эрэгийиэннээҕи порталларыгар «Белорусские киберпартизаны» уонна Silent Crow биллэриилэрэ көһүннүлэр; биирдэстэрэ белорус тылынан «Ким да эппиэтинэстэн куотуо суоҕа» диэн этэ. Икки бөлөх Россияҕа экстремистскай диэн билиниллэн бобуллубуттар.
- Росстат этэринэн, саба түһүүлэр алтынньы 29 күнүттэн сэтинньи 1 күнүгэр диэри барбыттар, бэркэ былааннаммыттар, хас да хайысханан биир кэмҥэ ыытыллыбыттар.
- Ведомство дааннай базалара уонна сокуонунан харыстанар информация тахсыбытын мэлдьэһэр: мониторинг систиэмэлэрэ сэрэхтээх дьайыыны кэмигэр булбуттар. Сүрүн сайт сорох кэмҥэ үлэлээбэтэҕэ.
- Хакердар этэллэринэн, файллар истэригэр сэрии сүтүктэрин дааннайдара, демографическай уонна экономическай статистика, «для служебного пользования» бэлиэлээх докумуоннар бааллар. Бу этиилэри тус бэйэ бэрэбиэркэлиир кыах суох.
Контекст
Росстат методологиятыгар байыаннай дьайыыттан өлүү категорията баар, ол эрээри ведомство 2024 сылтан өлүү төрүөттэрин сыллааҕы статистикатын бэчээттээбэт буолбута, сэрии сыанатын сыаналыырга көмөлөһөр атын дааннайдар эмиэ аһаҕас кыахтан сүттүлэр, диэн The Moscow Times бэлиэтиир. Бу бөлөхтөр 2025 сыл от ыйыгар «Аэрофлот» IT-систиэмэлэрин саба түһүүнү бэйэлэригэр ылбыттара — прокуратура оччоҕо кибер-саба түһүү буолбутун бигэргэппитэ.
Редакция позицията
Бу абзац — Sardaana редакциятын санаата, үөһэ суруллубут чахчылартан араарыллыбыт. Өлүү статистикатын кистээһин — сэрии тула информационнай блокада өлүүтэ: россиялартан сэрии дьиҥнээх сыанатын билэр дааннайдары былдьыыллар. Бу кураанаҕы тутулуга суох сыаналааһыннар толороллор — The Economist чугастааҕы кэмҥэ өлбүт Россия байыастарын ахсаанын 374–770 тыһыынча кэриҥэ, уопсай сүтүктэри 1,4–2,1 мөлүйүөн киһи диэн сыаналаабыта, ол аата бааһырбыттары кытта ааҕыы мөлүйүөнтэн ордор. Өлбүттэр үгүстэрэ үлэлиир саастаах эр дьон, кэлэр аҕалар; бу демографическай түһүүнү дириҥэтиэ уонна бүддьүөккэ инбэлииттэр уонна ветераннар иннилэригэр олох тухары эбээһинэстэри хаалларыа.