Анна Политковская өлөрүллүбүтэ 20 сыл: сакаасчыт ааттамматах
Чечняҕа Арассыыйа күүстээх структураларын буруйдарын туһунан аан дойдуга кэпсээбит «Новая газета» журналиһа Анна Политковская 2006 сыл алтынньы 7 күнүгэр, Владимир Путин 54 сааһын туолар күнүгэр, Москватааҕы дьиэтин лифтигэр ытыллыбыта. Алта киһи буруйдаммыта, ол эрээри сакаасчыты биир да суут быһаарбатаҕа.
Сүүрбэ сыл анараа өттүгэр, 2006 сыл алтынньы 7 күнүгэр, «Новая газета» анал корреспондена Анна Политковская Москва киинигэр турар дьиэтин лифтигэр ытыллыбыта. Кини 48 саастааҕа. Аан дойдутааҕы пресса институтун (IPI) дааннайынан, киниэхэ төрдүөнү ыппыттар, ол иһигэр төбөтүгэр. Бу күн эмиэ Владимир Путин 54 сааһын туолар күнэ этэ, диэн бэлиэтииллэр France 24 уонна AFP. RFE/RL суруйарынан, бу сөп түбэһии өлөрүү президеҥҥэ «бэлэх» буолуон сөп диэн сабаҕалааһыннары үөскэппит; оннук дакаастабыл булуллубатах.
Чечняттан репортаждар
Политковская Иккис чечен сэриититтэн сэттэ сыл устата суруйбут репортаждарынан биллибитэ. IPI этэринэн, кини онно Арассыыйа күүстээх структураларын муҥнааһыннарын, дьон сүтүүлэрин уонна буруйдарын докумуоннаабыта. RFE/RL кинини «Чечняҕа Арассыыйа сэриитин ыарахан кыдьыгын көрдөрбүт» журналист диир.
Үлэтин иһин кинини эккирэтэллэрэ. IPI дааннайынан, 2001 сыл олунньутугар Арассыыйа силовиктара кинини Чечняҕа тутан, үс күн аһа-уута суох ииҥҥэ тутан олорпуттар, офицер ытыам диэн куттаабыт. Бэйэтин бэчээттэммит кэпсээнигэр кини офицердар кинини охсубуттарын, атаҕастаабыттарын уонна ытыыны имитациялаабыттарын суруйбута. 2004 сыллаахха Бесланна оскуоланы ылыыны сырдатаары көтөн иһэн самолекка отравленнаммыта, диир IPI.
Буруйдааһын баар, сакаасчыт суох
2014 сыллаахха Москва суута өлөрөөччү Рустам Махмудовы уонна буруйу тэрийбит диэн буруйдаммыт Лом-Али Гайтукаевы олох тухары хаайыыга уурбута; урукку полицейскай Сергей Хаджикурбанов 20 сылы ылбыта, диир RFE/RL. Махмудовтар өссө икки бииргэ төрөөбүттэрэ эмиэ буруйдаммыттара, оттон 2012 сыллаахха урукку полицейскай Дмитрий Павлюченков журналиһы кэтээһини тэрийбитин билиммитин кэнниттэн 11 сылы ылбыта. Барыта алта киһи буруйдаммыта.
Өлөрүүнү сакаастаабыт киһи быһыытынан ким да суукка турбатаҕа. Давность болдьоҕо 2021 сыллаахха бүппүтэ, диир IPI, оттон 2018 сыллаахха Киһи бырааптарын Европатааҕы суута Арассыыйа сакаасчыты булар туһугар эффективнэй чинчийиини ыыппатах диэн быһаарбыта. 2023 сыллаахха Путин Украинаҕа сэриигэ кыттыбытын кэннэ Хаджикурбановы босхолообута. 2021 сыллаахха бу дьыала туһунан ыйыттахтарына Путин былаас «бу буруйдары арыйарга барытын оҥордо» диэбитэ, диэн France 24 суруйбута.
Өлөрүү сыл ахсааныгар Европа союһа «буруйдаах барыларын эппиэтинэскэ тардар эффективнэй, тутулуга суох уонна арыаллаах чинчийиигэ» ыҥырбыта.