Үөрэхтээхтэргэ уонна преподавателлэргэ ФБК-ҕа донат иһин дьыалалары ФСБ Төрдүс сулууспата саҕалыыр — «Медиазона»

Россия үөрэхтээхтэригэр уонна үрдүк үөрэх кыһаларын преподавателлэригэр Коррупцияны утары охсуһар пуондаҕа (ФБК) бэлэх иһин «экстремизмы үбүлээһин» туһунан уголовнай дьыалалары ФСБ Төрдүс сулууспатын «П» управлениетын 4-с отдела саҕалыыр, диэн иһитиннэрдэ «Медиазона» 2026 сыл алтынньы 20 күнүгэр. Бу түмүктэр тустарынан «Новая газета Европа» эмиэ суруйда. «Медиазона» дааннайынан, бүтэһик сылга бу подразделение үөрэхтээхтэргэ саатар үс маннык дьыаланы саҕалаабыт.

Дьыала матырыйаалларыттан тугу көрөбүтүй

• РАН Экология уонна эволюция проблемаларын институтун орнитолога Софья Розенфельд ФБК счеттарыгар икки төгүл 1000 солкуобайы ыыппытын иһин Москва Гагаринскай оройуоннааҕы суута кинини алтынньы 7 күнүгэр колонияҕа 3,5 сылга уурбута. «Медиазона» дааннайынан, кини Навальнай тэрилтэтигэр бэлэх иһин дьиҥнээх болдьох ылбыт Россияҕа үһүс дьахтар буолбут.
• Кини дьыалатыгар Москватааҕы «Э» Киин оперуполномоченнайа Федор Клапов туоһу быһыытынан эппит: 2025 сыл балаҕан ыйыгар ФСБ Төрдүс сулууспатын «П» управлениетын 4-с отделыттан Розенфельд туһунан «бэрэбиэркэ матырыйаалын» ылбыт. Онно үөрэхтээх «ФБК-ны үбүлээһиҥҥэ сыһыаннаах буолуон сөп» диэн суруллубут. Дьыала матырыйаалларынан, 2025 сыл атырдьах ыйын 28 күнүгэр ол отдел улахан оперуполномоченнайа Зоткин «буруй бэлиэлэрэ көстүбүттэрин туһунан» рапорт суруйбут.
• Сыл кэриҥэ анараа өттүгэр Дубна суута физик Дмитрий Казаковы икки төгүл 500 солкуобайы ыыппытын иһин 300 тыһыынча солкуобайынан ыстарааптаабыта. Приговорга этиллэринэн, бэрэбиэркэ «ФСБ УЗКС 4 Сулууспатыттан» кистэлэҥ сурук кэлбитин кэннэ саҕаламмыт. «Медиазона» бэлиэтииринэн, ханнык сулууспа туһунан этиллэрэ толору өйдөммөт: УЗКС аббревиатурата ФСБ Иккис сулууспатын ыйар, оттон Төрдүс сулууспа «экономическай куттала суох буолуутунан» дьарыктанар.
• Төрдүс сулууспа эмиэ дьыала саҕалаабыт үөрэхтээхтэриттэн биирдэстэрэ аатын кистээн «Медиазонаҕа» кэпсээбит: «Э» Киин үлэһитэ «кинилэр Сколтехтынан уонна Вышканан дьарыктаналлар» диэбит.

Дьыалалар долгуннара

«Медиазона» ааҕыытынан, 2026 сыл сааһыгар Москва суттарыгар РАН үлэһиттэригэр «экстремизмы үбүлээһин» туһунан алта дьыала киирбит. Ону тэҥэ саатар үс Сколтех исписэлииһэ, Росатом кыыс хампаанньаларын үс үлэһитэ уонна ВШЭ икки преподавателэ буруйданар буолбуттар. Олор истэригэр — 38 саастаах математик Андрей Дымов, ВШЭ доцена уонна Стеклов аатынан Математическай институт улахан научнай үлэһитэ. 2026 сыл ыам ыйыгар Москва Зюзинскай оройуоннааҕы суута кинини уопсай режимнээх колонияҕа 3,5 сылга уурбута.

Сигэ

• ФБК — оппозиционнай политик Алексей Навальнай тэрийбит коррупцияны утарар тэрилтэтэ. 2021 сыл бэс ыйын 9 күнүгэр Мосгорсуд прокуратура иһин толорон ФБК-ны ликвидациялаабыта уонна «Навальнай штабтарын» бобуллубута. Россия СМИ-лара суут бу тэрилтэлэри «экстремистскай» диэн билиммитин суруйбуттара. Оччотооҕу РБК быһаарыытынан, бэлэх оҥорооччулар суумата ханнык да буоллун УК 282.3 ыстатыйатынан (экстремистскай дьайыыны үбүлээһин) 10 сылга диэри хаайыыга эккирэтиллиэхтэрин сөп. Прокуратура тэрилтэлэри Россияҕа балаһыанньаны айгыраппыт диэн буруйдаабыта; Навальнай хамаандата буруйдааһыны аккаастаабыта уонна быһаарыыны үҥсүбүтэ.
• ФСБ Төрдүс сулууспата (Экономическай куттала суох буолуутун сулууспата, СЭБ) «экономическай куттала суох буолуутунан» дьарыктанар, диэн суруйар «Медиазона». «Досье» киин дааннайынан, кини «П» управлениетын үлэһиттэрэ «промышленноһы контрразведка өттүнэн хааччыйыынан» дьарыктаналлар уонна «Ростех», «Роснано», «Роскосмос» курдук судаарыстыбаннай корпорациялары кураторыйдыыллар.
• «ОВД-Инфо» 2025 сыл обзоругар («Медуза» кэпсээнинэн) ол сылга ФБК-ҕа донат иһин 46 саҥа эккирэтиини, барыта 120 эккирэтиллээччини уонна 2025 сылга таһаарыллыбыт 74 приговору аахпыта.

ФСБ хос быһаарыыта «Медиазона» уонна «Новая газета Европа» матырыйаалларыгар аҕаллыбат.