Биллиилээх дьон дипфейктара ый устата американецтары демократтар иһин куоластаамаҥ диэн ыҥыраллар: чинчийээччилэр уонна АХШ разведката Россияны ыйаллар
ИИ оҥорбут Голливуд сулустара, «Матрешка» уонна Storm-1516 ситимнэр, сэтинньи 3 күнүнээҕи быыбар иннинээҕи кистэлэҥ доклад — уонна Sardaana News редакциятын позицията.
Матырыал икки чаастаах: источниктардаах сонун, онтон Sardaana News редакциятын позицията.
Тугу буолла
2026 сыл сэтинньи 3 күнүгэр буолар промежуточнай быыбардар иннинэ, балаҕан ыйын саҕаланыаҕыттан ситимҥэ Голливуд сулустара американецтары демократтар иһин куоластаамаҥ диэн ыҥыраллар курдук роликтар тарҕаналлар, суруйар Meduza. Кинилэр истэригэр — Роберт Де Ниро, Джулия Робертс уонна Шер; атын роликтарга Сара Джессика Паркер, Кристофер Ллойд, Эд Бегли-кыра уонна Эмма Колфилд бааллар. MS NOW суруйарынан, видео кырдьык (Gucci рекламатыттан эбэтэр Cameo эҕэрдэлэриттэн ылыллыбыт), оттон куоластара ИИ көмөтүнэн оҥоһуллубуттар. Роликтарга көҥүлэ суох CNN логотиба турар, #AllDemocratsAreCriminals кампанияҕа ыҥыраллар.
Кээмэйэ уонна платформалар
Bloomberg бу ситим балаҕан ыйын 10 күнүттэн алтынньы 9 күнүгэр диэри таһаарбыт 130 видеотун уонна сымыйа хаһыат страницаларын үөрэппит; үгүстэрин Antibot4Navalny аата биллибэт бөлөх булбут, Graphika уонна dTeam бигэргэппиттэр. Сүрүн платформа — X, ону таһынан Bluesky уонна TikTok. Көрүүлэри боттар үрдэтэллэр: бастакы чааска 200 тыһыынчаҕа тиийэ, онтон ахсаан тохтуур, лайк уонна репост суоҕун кэриэтэ. X Bloomberg көрбүт аккаунтарын 80 бырыһыанын бобуохтаабыт, ол эрээри саҥалара үөскүүллэр.
Ким турарый
Чинчийээччилэр роликтары Россия судаарыстыбатын «Матрешка» (Operation Overload, Storm-1679) операциятыгар сыһыараллар. Алтынньы 20 күнүгэр X-ка Техаастан Сенакка кандидат демократ Джеймс Таларикону «урукку үөрэнээччитэ» күүс өттүнэн атаакалаабыт диэн буруйдуур дипфейк видеолар тахсыбыттара; биир пуост 1,3 мөлүйүөнтэн элбэх көрүүнү хомуйбут (Meduza). Graphika «үрдүк эрэллээхтик» Россия Storm-1516 операциятын үлэтэ диэбит; Клемсон университетын Даррен Линвилл, ISD уонна Gnida Project эмиэ итинник этэллэр (AFP, NBC News). NewsGuard иһитиннэрбитинэн, аккаунт балаҕан ыйыгар Румыния бэлиэтээһинин дойдутунан оҥоһуллубут (PolitiFact).
Алтынньы 21 күнүгэр разведка кэмитиэттэрин демократтара сенатор Марк Уорнер уонна конгрессмен Джим Хаймс кистэлэҥ брифинг кэнниттэн Россия демократтары уонна икки партияттан Украинаны өйүүр кандидаттары утары кистэлэҥ кампанияны ыытар диэбиттэрэ (Politico, Reuters). Уорнер Таларикону уонна сенатор Джон Оссоффу утары ИИ сымыйа рекламатын ахтыбыт. Быыбар инфраструктуратын хайыытаары гыммыт бэлиэлэрин көрбөтөхтөр. Москва урут АХШ быыбардарыгар орооспотохпут диэн мэлдьэһэрэ.
Контекст
2017 сыллаахха АХШ разведката Путин 2016 сыл быыбарыгар дьайар кампанияны, ол иһигэр IRA «тролль фабрикатын» үлэтин, бэрээдэктээбит диэн түмүккэ кэлбитэ (ODNI, 2017). 2021 сыллаахха ODNI Путин 2020 сыл быыбарыгар эмиэ дьайар операциялары көҥүллээбит диэбитэ (ODNI, 2021). 2024 сыл сэтинньи 1 күнүгэр ODNI, ФБР уонна CISA «Россия дьайар акторара» быыбар туһунан сымыйа видеолары оҥорбуттар диэбиттэрэ (холбоһуктаах биллэрии). Sardaana News урут суруйбута: ОАЭ боттара уонна Россия информационнай атаакалара.
Sardaana News редакциятын позицията
Россия 2026 сыл сэтинньи 3 күнүгэр түмүктэнэр АХШ быыбарын күрэҕэр аһаҕастык орооһор. Биллиилээх дьон дипфейктара уонна кандидаттары утары сымыйалар — 2016, 2020 уонна 2024 сылларга үлэлээбит Кремль дезинформациятын биир машинатын салгыыта. Платформалар, бастатан туран X, бу ситимнэри төннөн кэлиэхтэриттэн түргэнник суох оҥоруохтаахтар, оттон АХШ былааһа буруйдааҕы аһаҕастык ааттыахтаах уонна накаастыахтаах.