Нэдиэлэҕэ 2,8 млрд: Россия эмиэ госпропагандаҕа рекорд харчыны аныыр — балыыһалартан элбэҕи
2027 сыл бюджетыгар госСМИ-ларга 145,7 млрд солкуобай, рагы утары бырайыактааҕар 38 төгүл элбэх (The Moscow Times) — уонна Sardaana News редакциятын позицията.
Матырыал икки чаастаах: источниктардаах сонун, онтон Sardaana News редакциятын позицията.
Тугу буолла
Россия 2027 сыллааҕы федеральнай бюджетын бырайыагар государственнай СМИ-ларга 145,7 млрд солкуобай курдук аныллыбыт — 2026 сыл рекорднай 146,3 млрд-тан 0,4% эрэ аҕыйах, 2025 сыллааҕар (137,2 млрд) 6% элбэх, сэрии иннинээҕи 2021 сыллааҕар 28% (+27,9 млрд) элбэх, диэн суруйар The Moscow Times. Бу ортотунан ыйга 12,14 млрд, нэдиэлэҕэ 2,8 млрд курдук, күҥҥэ 400 мөл. солкуобай кэриҥэ.
Бу суума бүтүн регионнар сыллааҕы бюджеттарын куоһарар — Вологодскай (139,3 млрд), Тверской (140,2 млрд) уонна Томскай (127,4 млрд) уобаластар. Пропагандаҕа рак ыарыытын утары федеральнай бырайыактааҕар (3,8 млрд) 38 төгүл, «Доруобуйа харыстабылын инфраструктуратын сайыннарыы» бырайыагынан поликлиникалары уонна балыыһалары өрөмүөннээһиннээҕэр (54,4 млрд) 2,6 төгүл, түргэн медицинскэй көмө тиһигин сайыннарыытааҕар (17,7 млрд) 8,3 төгүл элбэх харчы аныллыбыт.
Харчыны ким ылар
The Moscow Times суругунан, улахан ылааччылар: АНО «ТВ-Новости» (RT, Маргарита Симоньян) — 30,7 млрд; ВГТРК — 25 млрд; Бастакы канал сыаллаах субсидиялары ылар; МИА «Россия сегодня» — 10,8 млрд; ИТАР-ТАСС — 4,7 млрд. Ону таһынан «Комсомольская правда», «Парламентская газета», Regnum, Readovka, Суруйааччылар сойуустара уо.д.а. Сэрии саҕаламмытыттан госпропагандаҕа 600 млрд солкуобайтан ордук ороскуоттаммыт.
Контекст
2027 сыл бюджета гражданскай ороскуоттар үгүстэрин кыччатар — доруобуйа харыстабылын бырайыактарын, национальнай экономиканы, ыалларга көмөнү, — оттон пропаганда массыынатын таарыйбат. Ол эрээри Кремль ТВ-та көрөөччүлэрин сүтэрэр: Скабеева аудиторията 25%, «Время покажет» 17% курдук, Соловьев 40%-ка чугас аҕыйаата. «Левада-киин» дааннайынан, 2026 сыллаахха телевидениеҕэ информация источнигын быһыытынан итэҕэл историческай намыһах 37%-ҥа түстэ (2013 с. 51%, 2016 с. 60%, сэрии бастакы сылыгар 40% курдук) (The Moscow Times).
Онуоха тэҥҥэ АХШ орто болдьохтоох быыбардарын иннинэ Россия кампаньята бэлиэтэнэр: биллиилээх дьон дипфейктэрэ ый устата американецтары демократтарга куоластаабакка диэн ыҥыраллар (Meduza), Конгресс разведка кэмитиэттэрин чилиэннэрэ Россия быыбарга орооһуутун туһунан этэллэр (Politico). Сиһилии: Биллиилээх дьон дипфейктэрэ уонна АХШ быыбардара.
Sardaana News редакциятын позицията
Россия экономикаҕа кыһалҕалар баалларын үрдүнэн бюджет улахан харчытын пропагандаҕа ороскуоттуур — балыыһалартан уонна медицинаттан элбэҕи. Режим онкологияны, түргэн көмөнү, балыыһалары өрөмүөннээһини кыччатар, оттон RT уонна ВГТРК-ны аһатар: Кремльга сымыйа гражданнар олохторунааҕар ордук суолталаах.
Бу харчы сорҕото Дональд Трамп уонна Республиканскай партия өйөбүлүгэр үлэлиир — бу Sardaana News сыаналааһына. Москва Трампы Украинаны уонна Евросоюһу баттыырга «кыах түннүгэ» диэн көрөр, тоҕо диэтэххэ кини кэнниттэн АХШ президенэ Россияҕа кытаанахтык сыһыаннаһыа. Ол иһин Россия бот фермаларын демократтарга информационнай атаката рекордаата, АХШ-ка олорор Россия агеннара уонна шпионнара активизацияламмыттара.
Агеннар эрэ буолбатах, АХШ уонна Канада Нуучча православнай церкуобата эмиэ кыттыһыннарылынна. АХШ-ка РПЦ өр кэмҥэ ФСБ ячейкатынан сылдьар — Россия посольствотын кэнниттэн иккис.