Онтарио чинчийиитэ: балыыһаҕа дьахтар бырааска эмтэммит ыарыһахтар 30 хонук иһигэр өлүүлэрэ аҕыйах
2008–2022 сс. Онтариоҕа балыыһаҕа сыппыт 950 тыһыынчаттан тахса улахан киһиттэн 30 хонуктааҕы өлүү дьахтар быраастарга 12,3%, эр киһи быраастарга 13,7%; кэтээн көрүү чинчийиитэ төрүөт-түмүк сибээһин дакаастаабат.
Онтариоҕа элбэхтик көстөр ыарыыларынан балыыһаҕа киирбит ыарыһахтар дьахтар быраастарга эмтэннэхтэринэ, өлүү эбэтэр балыыһаҕа төннүү кыратык аҕыйах буолбут. Бу — Торонто университетын уонна ICES чинчийиитэ, JAMA Network Open сурунаалга тахсыбыт, 2026 сыл алтынньы 30 биллэриллибит.
Чинчийии
- Онтариоҕа 2008–2022 сс. сэттэ элбэхтик көстөр диагнозтан биирдэстэринэн (холобур, инфаркт, пневмония) балыыһаҕа сыппыт 950 тыһыынчаттан тахса улахан киһи дааннайа.
- 259 тыһыынча кэриҥин дьахтар быраастар, 698 тыһыынча кэриҥин эр киһи быраастар эмтээбиттэр.
Түмүктэр
- 30 хонуктааҕы өлүү: дьахтар быраастарга 12,3%, эр киһиэхэ 13,7%.
- Балыыһаҕа төннүү: 18,6% уонна 18,9% — кыра араастаһыы.
- Дьахтар быраастарга элбэхтик эмтэнии 30 хонук иһигэр өлүү шансын 7% аччатыытыгар сибээстээх; 90 хонукка уонна сылга маннык көстүбүт.
Университет урукку үлэлэртэн быһаарыылары аҕалар: дьахтар быраастар ыарыһахтарга элбэх кэми аныыллара, ыарыһахха туһааннаахтык кэпсэтэллэрэ уонна рекомендациялары чаастаахтык тутуһаллара буолуон сөп — ол эрээри бу механизмнар туспа тургутуллубатахтар.
Хааччахтар
Бу — Канада биир провинциятыгар ыытыллыбыт кэтээн көрүү чинчийиитэ: сибээһи көрдөрөр, төрүөтү буолбатах; ыарыһахтар эбэтэр быраастар учуоттаммакка хаалбыт араастаһыылара (специальноһа, үлэ ыараҕаһа, уопута) арыттарын быһаарыан сөп. Абсолютнай араастаһыылар кыралар. Ыстатыйа университет биллэриитигэр олоҕурар; бырааһы аҥардас эр киһи эбэтэр дьахтар буоларынан талыа суохтааххыт.