Эмтэн «регулятордаах» ген терапията эмтэн көмөтө суох эпилепсиялаах үс киһиэхэ приступтары 90%-тан элбэх аҕыйатта
NEJM-ҥа тахсыбыт олус эрдэтээҕи клиническэй тургутууга генин мэйиигэ приступ саҕаланар сиригэр киллэрэн, нейроннары эмкэ хардарар гыммыттар. Үс кыттааччы бары ыйдааҕы приступтарын ахсаана 90%-тан элбэх түспүт, ыарахан аллар дьайыыта суох, Nature суруйар — ол эрээри чинчийии олус кыра.
Пекиннээҕи Киин куорат медицинскэй университетын Сюаньу балыыһатын нейрохирурга Ян Дай (Yang Dai) салалтатынан чинчийээччилэр 2026 сыл сэтинньи 4 күнүгэр The New England Journal of Medicine сурунаалга эпилепсия хемогенетическэй ген терапиятын эрдэтээҕи тургутуутун түмүктэрин бэчээттээтилэр, Nature суруйар.
Хайдах үлэлиир
- Вирус (аденоассоциированнай вирус 9) гени мэйии приступ саҕаланар кыра сиригэр быһаччы тиэрдэр.
- Ген приступка кыттар долгуйар нейроннарга үлэлиир уонна кинилэри чопчу эмкэ хардарар гынар.
- Эм сырдык регуляторын курдук үлэлиир: дьайыы күүһүн туруорсуохха сөп, атын ген терапиялара маны кыайбаттар. Тургутууга антипсихотик клозапин туттуллубут.
Кыттааччылар
Мэйии биир өттүгэр гиппокамп склерозуттан (рубецтан) үөскээбит эпилепсиялаах үс улахан киһи. Кинилэргэ диагнуоһу 10–25 сыл анараа туруорбуттар, саатар икки эпилепсия эмигэр хардарбат этилэр, чинчийиигэ киириэхтэрин иннинэ ыйга орто иккиттэн итэҕэһэ суох приступтаахтара.
Түмүктэр
Хас биирдии кыттааччыга ыйдааҕы приступтар ахсааннара 90%-тан элбэх түспүт. Ыарахан аллар дьайыы туһунан иһитиннэрии суох.
Хааччахтар
- Көрүҥэ: хонтуруол бөлөҕө суох, үс эрэ кыттааччылаах эрдэтээҕи клиническэй тургутуу — куттала суоҕун уонна туһатын сыаналыырга олус аҕыйах.
- Тус бэйэлээх невролог Мэттью Уокер (Лондон университетын колледжа) түмүгү үчүгэй диэбит, ол эрээри чинчийии кыратын уонна клозапины уһуннук иһии туһунан санаарҕаабыт: улахан дозаҕа кини сүрэх-тымыр уонна атын кыһалҕалары кытта сибээстэнэр. Уокер эмиэ эпилепсия ген терапиятын оҥорор Focalis Bio хампаанньаны тэрийээччилэртэн биирдэстэрэ.
Бу эксперименнэй үлэ, баар эмтээһин буолбатах. Эпилепсиялаах дьон эмтэнии суолларын бырааһы кытта кэпсэтиэхтээхтэр.